TLD Nedir?
Alan adlarının son kısmı olan uzantılar (Top-Level Domain) hakkında bilmeniz gereken her şey.
Tanım
TLD (Top-Level Domain — Üst Düzey Alan Adı), bir internet adresinin en sağ kısmıdır. Örneğin yeniuzanti.com adresinde .combir TLD'dir. İnternetin telefon rehberi niteliğindeki DNS sistemini yöneten ICANN(İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu), hangi TLD'lerin var olabileceğini ve nasıl işletileceğini belirler.
Yeni gTLD Programı
2012 yılına kadar internet kullanıcılarının kullanabileceği uzantılar yalnızca .com, .net, .orggibi birkaç genel uzantıyla sınırlıydı. ICANN'ın 2012 yılında başlattığı Yeni Genel Üst Düzey Alan Adı (New gTLD) Programı ile bu kısıtlamalar ortadan kalktı.
Bu program; markaların, şehirlerin, sektörlerin ve toplulukların kendi özel internet uzantılarına sahip olmasının önünü açtı. 2012 turunda 1.930'dan fazlayeni uzantı delege edildi. Türkiye'den bu turda yalnızca .ist ve .istanbul yer aldı.
2026 Nisan–Ağustos arasında gerçekleşecek yeni ICANN turu, Türkiye için büyük bir fırsattır. yeniuzanti.com bu sürece hazırlanmanıza yardımcı olur.
TLD Türleri
Alan adı uzantıları birkaç farklı kategoriye ayrılır.
Jenerik gTLD
.com · .net · .org
Herhangi bir sektöre veya kuruluşa ait olmayan, dünya genelinde herkese açık uzantılar. En tanınan örnekler .com ve .net'tir.
Yeni gTLD
.shop · .app · .bank · .eco
2012 ICANN programıyla hayata geçen, sektörel, coğrafi ve marka odaklı yüzlerce yeni uzantı. 2026 turunda yüzlercesi daha eklenecek.
Marka TLD (DotBrand)
.google · .amazon · .apple
Büyük şirketlerin kendi ticari adlarını uzantı haline getirdiği, dışarıya kapalı markaya özel alan adı altyapısı.
Coğrafi TLD (Geo)
.istanbul · .berlin · .nyc
Bir şehrin, bölgenin veya turizm destinasyonunun dijital kimliğini oluşturan coğrafi uzantılar.
IDN (Uluslararasılaştırılmış)
.みんな · .москва · .مصر
ASCII olmayan karakterler içeren uzantılar. Latince dışındaki alfabelerle yazılmış dil ve kültürlere ait alan adı uzantıları. Arka planda xn-- önekli punycode formatına dönüştürülür.
ccTLD (Ülke Kodu)
.tr · .de · .uk · .us
ISO 3166 standartlarına göre ülkelere tahsis edilmiş iki harfli uzantılar. ICANN yeni gTLD programının dışındadır.
IDN — Uluslararasılaştırılmış Alan Adları
İnternetin teknik altyapısı başlangıçta yalnızca ASCII karakterleri (a-z, 0-9, tire) destekliyordu. IDN (Internationalized Domain Name) standardı ile Arapça, Kiril, Çince, Japonca, Türkçe gibi dillerdeki karakterler alan adlarında kullanılabilir hâle geldi.
Teknik olarak bu uzantılar, arka planda Punycode adlı bir kodlama ile xn-- önekiyle başlayan ASCII karşılığına dönüştürülür. Örneğin .türkiye uzantısının punycode karşılığı .xn--trkiye-s2a'dir.
| Uzantı | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
| .istanbul | Coğrafi (Geo) | Türkiye'nin 2012 turundaki şehir uzantısı |
| Marka (Brand) | Google'ın kendi marka uzantısı | |
| .bank | Jenerik (Genel) | Bankacılık sektörüne özel güvenli uzantı |
| .eco | Topluluk | Sürdürülebilirlik odaklı topluluk uzantısı |
| .みんな | IDN (Japonca) | Uluslararasılaştırılmış alan adı — みんな = herkes |
| .москва | IDN (Kiril) | Moskova'nın Kiril alfabesiyle uzantısı |
Registry ve Registrar Nedir?
Registry (Sicil Operatörü)
Bir TLD'nin teknik altyapısını ve veritabanını işleten kuruluş. Örneğin Verisign, .com uzantısının registry operatörüdür. ICANN'ın yeni gTLD programına başvuran ve uzantıyı yönetme hakkını kazanan taraftır.
Registrar (Kayıt Kuruluşu)
Son kullanıcılara (bireyler, şirketler) o uzantı altında alan adı kayıt hizmetini sunan yetkili satıcı. Örneğin GoDaddy, Namecheap gibi şirketler registrar olarak faaliyet gösterir.
Registrant (Kayıt Ettiren)
Belirli bir alan adını kaydeden kişi veya kuruluş. Örneğin "yeniuzanti.com" adresini kaydeden kişi registrant'tır.
Mevcut TLD'lere Nereden Bakabilirim?
ICANN'ın yönettiği tüm TLD'lerin resmi listesine IANA Root Zone Database'den ulaşabilirsiniz. Listenin sonunda IDN TLD örneklerini de görebilirsiniz.
IANA Root Zone Database →Kendi TLD'nizi Edinmeye Hazır Mısınız?
2026 ICANN genişleme turundan önce fikrinizi platforma ekleyin, ortaklıklar kurun ve başvuru sürecine hazırlanın.